Privatizimi krizësjellës

26.10.2012

Privatizimit të egër që ka ndodhur në shtetet e Evropës (Greqi e Itali) do të t’ju bashkohet edhe vuajtja e punëtorëve ashtu të pakët kosovar, që shumë shpejt do të detyrohen të kërkojnë punë – madje edhe punë krahu – pasi që ky lloj privatizimi nuk po e rrit numrin e vendeve të punës por po e redukton atë, gjë që do e thellon numrin e papunësisë në Kosovë që edhe ashtu sipas statistikave është mjerisht i ulët, rreth mbi 45% të papunë.

Logjika e zyrtarëve të kompanive shtetërore se kompanitë private janë më efikase se ato publike dhe për këtë çdo gjë publike duhet të privatizohet për të mirën e përgjithshme, është njëjtë si të thuash se oborri i shtëpisë së ndonjërit prej zyrtarëve të kompanive shtetërore, dukët më i gjelbëruar e më i frytshëm nëse komshiu që ka më shumë oborre e blen atë. Në fakt kjo është tendencë për të mos kuptuar se problemi është te përtacia e mosinteresimi për të rregulluar oborrin e vet. Kështu po ndodh në Kosovë, po shitet publikja si pasojë e mosinteresimit dhe indiferencës së Qeverisë së Kosovës për të zgjidhur problemet që kanë këto sektorë.

Rasti që ka zgjuar vëmendjen e të gjithëve është privatizimi i distribucionit të KEK-ut (KEDS) për vetëm 26.3 milionë euro, me arsyen se nuk po mund të faturohen 40% të rrymës së shpenzuar në Kosovë, e as të mbulohet borxhi prej 350 milionë eurove. Nëse vlerën e cakton tregu, atëherë KEDS thuhet se ka pasur 290 milionë euro qarkullim vjetor. Sa do të duhet të ishte vlera reale e saj? Sigurisht qe jo 26.3 milionë. Këtë shifër mund të mbulonin edhe dy apo tre biznesmenë vendorë. Nga hëna vërehet që po falet ky distribucion, paraprakisht po vidhet, e ndërkohë pritet që 2/3 punëtorëve të largohen nga puna pas privatizimit.

Shqipëria ngjashëm me atë që po kalon Kosova sot, kishte privatizuar distribucionin në vitin 2009 duke shpresuar që do të rregullohej një herë e përgjithmonë problemi i energjisë elektrike, si dhe do të zvogëloheshin humbjet. 72% të distribucionit në Shqipëri ishte shitur për 102 milionë euro dhe përfshihej një plan investimesh rreth 300 milionë euro. Kosova duhet të mësojë nga privatizimi atje, pasi që edhe pas disa vitesh qytetarët shqiptar nuk i kanë ikur territ e problemeve të shumta energjetike, ku së fundi është kërkuar edhe shtrenjtimi i energjisë elektrike.

Arsyetimi për këto situata nga ana e privatizuesit është se këto probleme do të vijojnë deri sa të ndërtohen nënstacione e linja të reja që kërkojnë miliona euro investime. Por a nuk do të përballët Kosova me të njëjtat situata pas privatizimit? Sigurisht që po. Nëse një kompanie private do t’i nevojiteshin 10-15 vjet për të marrë vetën, atëherë edhe Qeveria e Kosovës po të fokusohej më shumë në këtë problem do të rregullonte atë brenda 10-15 vjetësh, sepse një shumicë e konsumatorëve të energjisë paguajnë rregullisht faturat e tyre gjë që për një periudhë kohore vetvetiu do të mund të zbuste borxhin.

Tendencat e Qeverisë së Kosovës janë të qarta. Nuk ishte e aftë të menaxhojë KEDS-in, në anën tjetër vazhdon të vjedhë e varfëron qytetarin duke shfrytëzuar konceptet neoliberale, që rrisin kapitalin e disave ndërsa shumicës ua merr edhe bukën e gojës. Greqia duke aplikuar politika neoliberale, është shembulli më i mirë i privatizimit me shumicë. Sot Greqia është detyruar të përballet me shkurtime, borxhe dhe deficit të madh tregtar; duke e futur të gjithë Evropën në krizë ekonomike të paparë. Çdo i dyti grek është i papunë, ndërsa fenomeni i vetëvrasjeve është rritur për 20% si pasojë e kushteve të rënda të jetesës.

Qytetari i Kosovës duhet të vetëdijesohet një herë e mirë për atë se çka sjell privatizimi. Nuk duhet lejuar qeveritarët të ushqejnë orekset e tyre në krah të popullit. Ata janë në pushtet falë nesh dhe duhet të punojnë për ne. Në listë për privatizim janë dy asete shumë të çmuara publike KEK-u (Korporata Energjetike e Kosovës) dhe miniera Trepça. Me çdo kusht duhet të kundërshtohet privatizimi neoliberal, me protesta e çfarëdo forme tjetër. Sepse ikin në pakthim, njëjtë si KEDS-i

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s